مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

16

ميزان الطب ( فارسى )

عسلى حل كرده ، به كار برند . سنونى كه ضعف دندان را نفع دارد : سورنجان ، قرنفل ، سُعد ، گَزْمازج ، پوست هليله زرد ، صندل سپيد ، گل سرخ ، مساوى بگيرند و به كار برند و اگر حرارت باشد ، قرنفل داخل نسازند . قطورى كه درد گوش را كه از گرمى باشد ، سود دهد : روغن گل ، شش درم ؛ روغن بادام ، سه درم ؛ سركه انگورى ، ده درم ؛ بر آتش نرم جوشانند تا سركه رود و روغن بماند ، قدرى در گوش چكانند و آن جا كه درد مفرط بود ، قدرى افيون نيز آميزند . قطورى كه جراحت قضيب و سوزش بول را مفيد است : سفيداب ، كندر ، انْزُرُوت ، صمغ عربى ، نشاسته ، دَمُ الاخَوَين ، جمله مساوى كوفته ، بيخته با شير دختران در احليل چكانند . نطولى كه خواب آورد و سرسام گرم را نفع دهد : بنفشه ، تخم كاهو ، هر يك ، پنج درم ؛ پوست خشخاش ، گل سرخ ، نيلوفر ، پوست كدوىتر ، بابونه ، هر يك ، ده درم ؛ كشك جو ، پنجاه درم ؛ در پنج من آب بپزند و به عمل آرند . نطولى كه امراض سرد سر را نفع دهد : بابونه ، اكليل الملك ، نَمّام ، مرزنجوش ، برنجاسف ، سعتر ، ورق الغار ، جمله برابر بجوشانند و بر سر ريزند و انكباب سازند . فايده : در امراض گرم دماغى - / مهما امكن - به نطول نبايد پرداخت مگر بعد تنقيه . نطولى كه ريح را از عضوى به تحليل برد : بابونه ، اكليل الملك ، برگ كرفس ، رازيانه ، تخم كرفس ، زيره كرمانى ، مرزنگوش ، شبت ، سعتر در آب بجوشانند و به عمل آرند ، خصوص در حمام . و اگر از اين ادويه انكباب سازند ، صداع ريحى را نفع دهد .